बोधकथा

कुसुम Sep 16, 2021

+20 प्रतिक्रिया 12 कॉमेंट्स • 27 शेयर

देह देवाचे मंदिर, आत आत्मा परमेश्वर .... *आपण स्वप्नात असतो तोपर्यंत स्वप्नच खरे आहे असे वाटते. त्याचप्रमाणे जोपर्यंत भगवंताचे सत्यत्व आपल्याला नीट समजत नाही, तोपर्यंत हे सर्व मिथ्या असणारे जग आपण भ्रमाने सत्यच मानीत असतो. जे चिरकाल राहते तेच खरे सत्य होय. आपला मार्ग चुकला आहे एवढे जरी समजले तरी सत्याकडे जाता येते. मन विषयाकडे लावून नाही समाधानाचा अनुभव येणार. समाधान जिथे भंगते तो मार्ग खास चुकीचा आहे. मुंगळा गुळाच्या खड्याला चिकटतो, मान तुटली तरी सोडीत नाही. त्याचप्रमाणे, आपण विषयसुख सोडीत नाही, याला काय करावे? जे अनुभवाने खरे शहाणे होतात ते या विषयसुखाचा त्याग करतात; आणि ज्यांची ही विषयाची आसक्ती सुटली त्यांनाच ते मिथ्या आहे हे प्रत्ययाला येते. 💧जीवनातील कठीण प्रसंग किंवा अडचणी, हे आपलं नुकसान करण्यासाठी नसतात, तर आपल्या अंतर्गत असलेली शक्ती व सामर्थ्य यांना उत्तेजीत करून यश प्राप्त करण्यासाठी असतात.* 💧नात्यांच्या दरवाजावर अधूनमधून टकटक करत राहायला हवे. भेट झाली नाही, तरी निदान एकमेकांबद्दलची जाणीव तरी शाबूत राहते.* 💧आयुष्यात जर मित्रच भेटले नसते, तर कधीच विश्वासच बसला नसता की, अनोळखी माणसं सुद्धा रक्ताच्या नात्यापेक्षा खूप जवळची असतात.* प्रापंचिक संकटांनी आणि दुष्काळाने गांजलेले तुकाराम, एक दिवस कोणालाही न सांगता, घराबाहेर पडले, मनाच्या निराश अवस्थेत त्यांनी भामचंद्र डोंगराच्या गुहेत बसून विठोबाचं ध्यान करायचं ठरवलं, पंधरा दिवस ते अन्नपाण्या वाचून ध्यान करीत बसले, त्यानंतर त्यांचा जीवनाचा दृष्टिकोन बदलून गेला. सुंदर ते ध्यान उभे विटेवरी, राजस सुकुमार मदनाचा पुतळा असं विठोबाचं वर्णन करणाऱ्या तुकारामांना, विठोबा केवळ मूर्तीत नसून, आपल्यातच आहे, याची अनुभूती आली. ईश्वराचा अंश, प्रत्येक माणसात आहे, फक्त तो आपण जाणला पाहिजे, असे ते या अभंगात सांगतात. त्याला ते आत्मा म्हणतात, हा आत्मा म्हणजे काय, तर अगदी शुद्ध मन, ज्या मनात कोणतेही विकार नाहीत, म्हणजे काम क्रोध, मद वगरे विकार नाहीत, अशा मनात, के वळ प्रेम ही भावना असते आणि हाच आत्मा, हाच ईश्वराचा अंश, असे मन २४ तास आनंदात असते, बाह्य़ गोष्टींचा या मनावर परिणाम होत नाही. ज्याप्रमाणे उसातली साखर दिसत नाही, पण ती असते, त्याप्रमाणे, देहातील म्हणजे शरीरातील देव दिसत नाही तो असतोच, दुधात लोणी असते, पण त्यावर प्रक्रिया केल्यानंतरच लोणी येते, एरवी लोणी दिसत नाही, तसे मनावर बंधनांची प्रक्रिया केल्यावर, मनातील षड्रिपू गेल्यावर, आपल्या शरीरातील म्हणजे देहातील ईश्वर जाणवेल, म्हणून शेवटी तुकाराम महाराज सांगतात, अरे, देवळात का जाता, देवळातच फक्त देव असतो असे नाही, आपल्या देहातील देव पहा, आपले सगळे षड्रिपू घालवा आणि अखंड आनंद घ्या, तुकारामांचा अजून एक अभंग आपण ऐकतो, ‘आनंदाचे डोही आनंद तरंग’ त्याचा भावार्थही हाच आहे. संत कबिरांनी आपल्या अनेक दोह्य़ातून हाच संदेश दिला आहे. एका दोह्य़ात ते म्हणतात, ‘मन मक्का, दिल द्वारिका, काया काशी जान, दश द्वारे का देहरा, तामे जोती पिछान, तुझा देव तुझ्यातच आहे, त्याला शोधून तर बघ म्हणूनच कर्मावर आणि प्रामाणिकपणावर निसंकोच विश्वास ठेवा, योग्य वेळ आली की तो इतके देणार, की मागायला काहीच उरणार नाही...! मूळ पोस्ट श्री अवधूत उंडे

+6 प्रतिक्रिया 1 कॉमेंट्स • 15 शेयर

*अहो संपत आलेल्या चिवड्यात देखील, मीठ जास्त असते* स्वछंद जगण्यासाठी, वयाची मर्यादा नसते, अहो संपत आलेल्या चिवड्यात देखील, मीठ जास्त असते || ध्रु || Maturity च्या नावाखाली, आपण करतो मिश्किल स्वभावाचा त्याग, आतल्या आत झुरत राहते, ह्या विरहाची आग, केवळ लोक लज्जेखातर, मनातली इच्छा मारायची नसते, अहो संपत आलेल्या चिवड्यात देखील, मीठ जास्त असते || 1 || मनसोक्त हसणारा तू आज, फक्त गालातल्या गालातच हसतो, सुरांच्या मैफिली बसवणारा तू आज, फक्त घरातच गुणगुणत बसतो, मनात वळवळणाऱ्या किड्याची वळवळ, कोणाकारता थांबवायची नसते अहो संपत आलेल्या चिवड्यात देखील, मीठ जास्त असते || 2 || Perfectionist होण्याच्या हव्यासापायी, आपण फारच व्यस्त असतो, छोट्याछोट्या सुखांकडेही , दुर्लक्ष करून बसतो, चुका न होण्याची खात्री, कुठल्याच वयात नसते, अहो संपत आलेल्या चिवड्यात देखील, मीठ जास्त असते || 3 || दादा, मामा, बाबा, आबा, असा चढत्या नात्यांचा आलेख चाळीशीत हे शोभत का?, साठीत असे वागावे का? , होतो अशा वाक्यांचा उल्लेख, वयाच्या आणि नात्यांच्या बंधनात फार अडकायचे नसते अहो संपत आलेल्या चिवड्यात देखील, मीठ जास्त असते || 4 || व्यावहारिक जीवनाच्या, साचेबद्ध चौकटीतच आपण फसतो दुसऱ्याच्या चष्म्यातून बघताबघता , आपण आपलीच दृष्टी हरवून बसतो आपल्या जगण्याची दिशा, दुसऱ्याच्या सांगण्यावरून ठरवायची नसते, अहो संपत आलेल्या चिवड्यात देखील, मीठ जास्त असते || 5 || एकदा अनुभवातरी हे जग, चौकटीच्या बाहेरून, बिनधास्त जगा, सर्व बंधन मर्यादा झुगारून मानवी देह मिळण्याची खात्री, प्रत्येक जन्मात नसते अहो संपत आलेल्या चिवड्यात देखील, मीठ जास्त असते || 6 || अनामिक .... 😊

+6 प्रतिक्रिया 0 कॉमेंट्स • 42 शेयर

"बहुत ही सराहनीय और ज्ञानवर्धक विचार ------- "एक दिन एक किसान का बैल कुएँ में गिर गया। वह बैल घंटों ज़ोर -ज़ोर से रोता रहा और किसान सुनता रहा और विचार करता रहा कि उसे क्या करना चाहिऐ और क्या नहीं। अंततः उसने निर्णय लिया कि चूंकि बैल काफी बूढा हो चूका था अतः उसे बचाने से कोई लाभ होने वाला नहीं था और इसलिए उसे कुएँ में ही दफना देना चाहिऐ।। किसान ने अपने सभी पड़ोसियों को मदद के लिए बुलाया सभी ने एक-एक फावड़ा पकड़ा और कुएँ में मिट्टी डालनी शुरू कर दी। जैसे ही बैल कि समझ में आया कि यह क्या हो रहा है वह और ज़ोर-ज़ोर से चीख़ चीख़ कर रोने लगा और फिर ,अचानक वह आश्चर्यजनक रुप से शांत हो गया। सब लोग चुपचाप कुएँ में मिट्टी डालते रहे तभी किसान ने कुएँ में झाँका तो वह आश्चर्य से सन्न रह गया.. अपनी पीठ पर पड़ने वाले हर फावड़े की मिट्टी के साथ वह बैल एक आश्चर्यजनक हरकत कर रहा था वह हिल-हिल कर उस मिट्टी को नीचे गिरा देता था और फिर एक कदम बढ़ाकर उस पर चढ़ जाता था। जैसे-जैसे किसान तथा उसके पड़ोसी उस पर फावड़ों से मिट्टी गिराते वैसे -वैसे वह हिल-हिल कर उस मिट्टी को गिरा देता और एक सीढी ऊपर चढ़ आता जल्दी ही सबको आश्चर्यचकित करते हुए वह बैल कुएँ के किनारे पर पहुंच गया और फिर कूदकर बाहर भाग गया । ध्यान रखे आपके जीवन में भी बहुत तरह से मिट्टी फेंकी जायेगी बहुत तरह की गंदगी आप पर गिरेगी जैसे कि , आपको आगे बढ़ने से रोकने के लिए कोई बेकार में ही आपकी आलोचना करेगा कोई आपकी सफलता से ईर्ष्या के कारण आपको बेकार में ही भला बुरा कहेगा कोई आपसे आगे निकलने के लिए ऐसे रास्ते अपनाता हुआ दिखेगा जो आपके आदर्शों के विरुद्ध होंगे... ऐसे में आपको हतोत्साहित हो कर कुएँ में ही नहीं पड़े रहना है बल्कि साहस के साथ हर तरह की गंदगी को गिरा देना है और उससे सीख ले कर उसे सीढ़ी बनाकर बिना अपने आदर्शों का त्याग किये अपने कदमों को आगे बढ़ाते जाना है। सकारात्मक रहे.. सकारात्मक जिए! इस संसार में.... सबसे बड़ी सम्पत्ति *"बुद्धि "* सबसे अच्छा हथियार *"धैर्य"* सबसे अच्छी सुरक्षा *"विश्वास"* सबसे बढ़िया दवा *"हँसी"* है और आश्चर्य की बात कि *"ये सब निशुल्क हैं ..."* सोच बदलो जिंदगी बदल जायेगी। 🌹🌹🙏विनीत -शशि शेखर,शुभ प्रभात 🙏🌹🌹 💄💄🌷🌷🌹🌹🙏🙏🌹🌹🌷🌷💄💄

0 कॉमेंट्स • 7 शेयर