"सतरावे शतक म्हणजे महाराष्टÑातील पुण्यपूर्वच म्हणावे लागते.  शिवाजीराजाने भगवा फडकावून स्वराज्याचे तोरण बांधले.  अनेक शतकाच्या पारतंत्र्याच्या बेड्या तोडल्या आणि अध्यात्माच्या क्षेत्रातही दोन उत्तुंग महात्मे याच शतकात जन्मले व सामान्यांच्या उद्धाराचा मार्ग त्यांनी सोपा केला.  यात जगद्गुरू तुकाराम महाराज व समर्थ रामदास हे होत.  आज फाल्गुन व।। द्वितीया म्हणजेच तुकाराम बीज.  महाराजांच्या वैकुंठगमनाचा पर्वकाळ.  म्हणून त्यांचे पुण्यस्मरण. तुकाराम महाराजांचा जन्म देहू गावी झाला.  बोल्होबा व कनकाईच्या पोटी तीन पुत्र होते.  सावजी, तुकाराम व कान्होबा.  घरी शेती, सावकारकी, महाजनकी.  त्यामुळे घर अगदी संपन्न होते.  पण माता-पितरांच्या मृत्यूनंतर व १६२८ व २९ साली दुष्काळ नंतर अतिवृष्टी. त्यामुळे शेती अर्थातच तोट्यात.  घरी असणारा व्यापारही तोट्यात.  त्यात सावजी तीर्थयात्रेला निघून गेला.  घराची सर्व जबाबदारी तुकारामावर आली, मन सैरभैर झाले. त्या काळी सामान्य समाजाची, बहुजनाची स्थिती अतिशय दयनीय होती.  वर्णवाद तर पराकोटीचा, म्हणूनच क्षत्रिय असूनसुद्धा तुकाराम महाराज स्वत:ला शूद्र म्हणवून घेतात.  कारण ब्राह्मणवर्ग त्यांना शूद्रच मानीत होता म्हणून अभंग करणे, गाणे, कीर्तन करणे या महाराजांच्या कृतीला त्यांच्याकडून विरोध होता व म्हणूनच त्यांचा छळ केला जात होता.  भक्ती, कीर्तन, भजन-पूजन ही फक्त ब्राह्मणांची मक्तेदारी होती. अशा अंधारयुगात तुकाराम महाराजांनी - ‘‘बुडती हे जन, न देखवे डोळा म्हणूनी कळवळा, येत असे’’ हे ध्यानी घेऊन अतिशय सोप्या भाषेत, व्यवहारातील उदाहरणांनी जनप्रबोधन केले.  भाषा अतिशय फटकळ पण मर्माघाती.  बोध साधा पण भवतारक म्हणूनच आज साडेतीनशे वर्षांनंतरही ‘‘ज्ञानोबा-तुकाराम’’ हा गजर कानी येतो.  ज्ञानेश्वरी, गाथा व भागवत ही वारकºयांची प्रस्थानत्रयी आहे.  हजारो वारकºयांना गाथेतील अभंग मुखोद्गत आहेत.  एवढे अमोल संचित आम्हाला तुकाराम महाराजांनी ठेवले आहे.  म्हणूनच ही कृतज्ञता. सुमारे चार हजार अभंगातून महाराजांनी अध्यात्म, भक्ती याचा मार्ग तर दाखवलाच आहे.  पण रोजच्या व्यवहारातील अनेक गोष्टी  सांगून ‘‘शहाणे करून’’ सोडण्याचा यशस्वी प्रयत्न केला आहे. ।। वाघे उपदेशिला कोल्हा,  सुखे खाऊ द्यावे मला ।। ।। तुका म्हणे ऐशा नरा, मोजू माराव्या पैजारा ।। ।। नवसे कन्यापुत्र होती, मग का कारणे लागे पती।। ।। धिक जिणे तो बाईले अधिन, परलोक मान नाही दोघा ।। ।। तुका म्हणे शुद्ध नाही जो आपण, तया त्रिभुवन अवघे खोटे ।। ।। वेचुनिया धन उत्तम वेव्हारे, उदास विचारे वेचकरी ।। असा सोपा पण अतिशय परखड भाषेत उपदेश केला आहे.  तो आजही आम्हाला मार्गदर्शक व लाभदायक आहे.  म्हणूनच हे त्यांचे पुण्यस्मरण.  तुकोबांना सर्व मराठीजनांचे लाख-लाख प्रणाम!" - तुका झालासे कळस...! जय श्री गुरुदेव जय श्री संत तुकाराम महाराज 👑 नमस्कार शुभ प्रभात 🌅 👣 👏 शुभ एकादशी शुभ सोमवार ॐ नमः शिवाय जय श्री भोलेनाथ जय श्री हरी विठ्ठल नमस्कार 🙏

+16 प्रतिक्रिया 6 कॉमेंट्स • 0 शेयर

पंढरपुरातील हे तुळशीवृंदावन राज्यात पर्यटन स्थळ म्हणून उदयास आले पंढरपुरात विठ्ठलाच्या दर्शनासाठी आलेले भाविक तुळशीवृंदावनास भेट देतातवनविभागाकडून तुळशीवृंदावन पाहण्यासाठी येणाऱ्या पर्यटकांकडून नाममात्र फी घेण्यात येणार पंढरपूर : श्री यंत्राच्या आकारामध्ये साकारण्यात आलेले तुळशीवृंदावन पर्यटनाचे केंद्र बनले आहे. मात्र तुळशीवृंदावनाच्या देखभालीसाठी येणाऱ्या लाखो रुपयांच्या खर्चाचा बोजा वनविभागावर पडत आहे. त्यामुळे आता प्रवेश शुल्क म्हणून प्रौढासाठी ५ तर बालकांसाठी ३ रुपये दर आकारण्याचे विचाराधिन असल्याचे वनविभागाच्या वतीने कळविण्यात आले. या तुळशीवृंदावनात श्री विठ्ठलाची २५ फूट उंचीची मूर्ती, विविध संतांच्या मूर्ती असलेल्या ८ संतकुटी तयार करण्यात आल्या आहेत. वारकरी संप्रदायातील २३ संतांच्या जीवनावर आधारित आकर्षक भित्तीचित्रे साकरण्यात आली आहेत. विविध आठ प्रकारच्या तुळशी व विविध रंगीबेरंगी आकर्षक फुलांची झाडे लावण्यात आली आहेत. यामुळे पंढरपुरातील हे तुळशीवृंदावन राज्यात पर्यटन स्थळ म्हणून उदयास आले आहे. पंढरपुरात विठ्ठलाच्या दर्शनासाठी आलेले भाविक तुळशीवृंदावनास भेट देतात. त्याचबरोबर शहरातील नागरिक देखील रोज या ठिंकाणी येतात. यामुळे रोज हजारोंची गर्दी त्याठिकाणी जमते. त्या परिसरात कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये, यासाठी उद्यानामध्ये ३० ते ३२ सीसीटीव्ही कॅमेरे लावण्यात येत आहेत. तुळशीवृंदावनाच्या देखभालीसाठी १२ कमांडो, २ माळी, १ स्विपर, २ स्वच्छता कामगार, १ इलेक्ट्रिशियन असे कामगार कार्यरत आहेत़ शिवाय तुळशीवनाचे महिन्याचे विजेचे बिल अंदाजे ४० हजार रुपयांच्या आसपास येते. त्याचबरोबर कर्मचाºयांचा पगार असा लाखो रुपयांचा बोजा वनविभागावर पडत आहे. यामुळे वनविभागाकडून तुळशीवृंदावन पाहण्यासाठी येणाºया पर्यटकांकडून नाममात्र फी घेण्यात येणार आहे. पर्यटकांसाठी सेल्फी पॉइंट - श्री विठ्ठलाची २५ फूट उंच मूर्ती तुळशीवनात आहे़ रंगीबेरंगी विद्युत रोषणाईतील कारंजेदेखील तुळशीवनाचे आकर्षण ठरत आहेत. त्याठिकाणी गेलेला प्रत्येक जण श्री विठ्ठलाची मूर्ती व कारंजासमोर सेल्फी काढताना पाहावयास मिळत आहे. त्यामुळे पर्यटकांसाठी हे सेल्फी पॉइंट ठरत असल्याचे दिसून येते. पिण्याच्या पाण्याची सोय करा - तुळशीवृंदावन पाहण्यासाठी रोज हजारो नागरिक व भाविक त्याठिकाणी येतात. मात्र त्याठिकाणी पिण्याच्या पाण्याची सोय नाही. यामुळे नागरिकांना पिण्याच्या पाण्यासाठी पैसे मोजावे लागतात. पिण्याच्या पाण्याची सोय करावी, अशी मागणी काँग्रेस युवकचे संजय घोडके यांनी केली. नाममात्र प्रवेश शुल्क - तुळशीवृंदावन पाहण्यासाठी येणाºया १५ वर्षांपुढील व्यक्तींना ५ रुपये तर १५ वर्षांखाली व्यक्तींना ३ रुपये असे नाममात्र फी आकारण्यात येणार आहे. तुळशीवृंदावन सकाळी ८ ते दुपारी १ वाजेपर्यंत व. सायंकाळी ५ ते ९ वाजेपर्यंतच्या वेळेत सुरु राहणार असल्याचे उपवनसंरक्षक विलास पोवळे यांनी सांगितले. भाव-भक्तिगीतांची धून - तुळशीवनात सुंदर कारंजे साकारण्यात आलेले आहेत तसेच याठिकाणी उत्कृष्ट साऊंड सिस्टीमदेखील बसवण्यात आली आहे. यामुळे तुळशीवन परिसरात विठोबाची व संतांची गीते ऐकण्यास मिळत आहेत. भाव व भक्तिगीतांमुळे या ठिकाणी आलेल्या प्रत्येक नागरिकाचे व भाविकाचे मन प्रफुल्लित होत असल्याचे अ‍ॅड. अखिलेश वेळापूर यांनी सांगितले." - पंढरपुरातील सुंदर तुळशीवृंदावन पाहायचंय..? मोठ्यांसाठी पाच तर बालकांसाठी तीन रूपये जय श्री कृष्ण जय श्री राधे राधे जय श्री हरी विठ्ठल नमस्कार शुभ प्रभात 🌅 👣 👏 शुभ शनिवार जय जय रघुवीर समर्थ नमस्कार 🙏

+45 प्रतिक्रिया 8 कॉमेंट्स • 3 शेयर

+3 प्रतिक्रिया 0 कॉमेंट्स • 3 शेयर