*श्रीराम समर्थ* *समर्थ रामदासस्वामी रचित दासबोधावरील श्री रविंद्र पाठक यांची निरूपणें. दशक १४- अखंड ध्याननाम,समास १ – निस्पृह लक्षणनाम, निरूपण क्रमांक ५२१ – भाग १ मधील सार.* श्रीमद् दासबोध या ग्रंथातील चौदावा दशक ज्याचे नाव अखंड ध्याननाम असे आहे. म्हणजे ध्यानाची आणि नामाची अवस्था कुठल्याही क्षणी खंड न पडता कशा अर्थाने अखंडपणे जीवनामध्ये व्यापून टाकावी याचे विस्तृत विवरण करणारा हा दशक आहे.आणि या दशकातील पहिल्या समासामध्ये समर्थ निस्पृहतेची लक्षणे आपल्याला सांगत आहेत. आपण कशा पद्धतीने संसारात राहून आपली कर्तव्ये पूर्ण करत असताना ही ध्यानाची आणि नामाची अवस्था अंतःकरणात जाऊ शकेल. संतांनी दिलेल्या व्याख्या कित्येकदा आपल्याला अव्यवहार्य वाटतात. संत जेव्हा अखंड ध्यान, अखंड नाम ही अवस्था आपल्याला सांगत असतात त्यावेळी तुमच्या प्रपंचाची त्यांना संपूर्णपणे जाणीव असते, तुमच्यावरच्या जबाबदाऱ्या देखील त्यांना माहिती असतात. या सर्वांमध्ये तुम्ही अखंड ध्यान, नाम कसे टिकवावे हाच त्या सर्वांच्या मागच्या तत्वज्ञानाचा खरा गाभा असतो. परंतु अखंड ध्यान, नाम ही अवस्था म्हणजे चोवीस तास नामाच्या बैठकीमध्ये बसून राहाणे हा आपला अज्ञानवश स्विकारलेला आपण बोध आहे. आपण कुठलेही कर्म करू नये असे संताना अभिप्रेत वाटून आपण स्वतःवरच या व्याख्यांपासून दुरावलेली मंडळी आहोत, संत आपल्याला अखंड ध्यान, नाम ही अवस्था जेव्हा सांगतात तेव्हा ती देहाची नसून आपल्या अंतरंगाची अवस्था आहे. आपल्या अंतरंगाची अवस्था भगवंताशी connected ठेवून आपल्या प्रपंचाची कर्म, जीवनात आलेले भोग जीवाने कशा पद्धतीने स्विकारावेत आणि त्यामध्ये आपली अवस्था कशी टिकवावी याचे समर्थ आपल्याला या दशकामध्ये प्रत्येक समासाच्या आधारे अत्यंत गुह्य मार्गदर्शन करणार आहेत. प्रवासाला निघाल्या बरोबर आपल्याला गंतव्य स्थान हे कधीच मिळू शकत नाही. परंतु घरातून आपण गंतव्या स्थानाला आपण जायला निघालो आणि रस्ता जर योग्य असेल तर त्या मार्गावर पडून राहिले असता एक ना एका टप्प्यावर आपल्याला गंतव्य स्थान प्राप्त होते हा जसा व्यवहाराचा नियम आहे तसे मुखातून एकदा राम म्हटले याचा अर्थ आपली पाऊलं योग्य मार्गाने गंतव्य स्थानाच्या दिशेने निघाली आहेत. आता ज्याने आपल्या मुखातून राम वदवून घेतलाय तोच आपली पाऊलवाट कदाचित या जन्मी नाही तर कुठल्या ना कुठल्यातरी टप्प्यावर त्या गंतव्य स्थानापर्यंत नेणार. परंतु आपल्याला हा मनुष्यजन्म मिळाला, एवढे निकोप शरीर मिळाले, जीवनात सद्गुरूंची प्राप्ती झाली तेव्हा जीवनात या अखंड ध्यान, नामाच्या अवस्थेने आपण जर याच जीवानात ती अवस्था साध्य करून घेतली तर? यामध्ये संताच्या ह्रदयाला तर आनंद आहेच पण जीवाला देखील त्याचा सुखधाम प्राप्त झाल्यामुळे जन्ममृत्यूच्या कचाट्यातून त्याची सुटका होणार आहे. त्यामुळे अखंड ध्यान, नाम ही अवस्था आम्हांला स्वतःसाठी त्या सुखधामाच्या प्राप्तीसाठी आवश्यक आहे. निरतिशय प्रेम ही उत्तमपुरुषाच्या अंतःकरणाची खरी अवस्था असते. आणि त्यासाठी जीवनातला स्वार्थ जाळावा लागतो. जोपर्यंत मला एखाद्याकडून अमुक एक गोष्ट हवी आहे अशी जोपर्यंत अपेक्षा आहे तोपर्यंत आम्ही कोणावर निःस्वार्थी प्रेम करू शकत नाही. त्यामुळे श्रीमहाराज म्हणाले की मला व्यावहारिकदृष्या केवळ एका आईचे प्रेम कळते. कारण इतर सर्व व्यावहारिक प्रेम हे स्वार्थावर आधारित आहे. आईचे प्रेम या लौकिक जगात निःस्वार्थतेच्या अत्यंत निकट आहे. परंतु सद्गुरूंचे प्रेम हे त्याच्याही पलिकडचे आहे. अशी निःस्वार्थता, असा उत्तमपुरुष घडण्यासाठी अंतःकरणातला स्वार्थ हा संपूर्णपणे जळायला हवा आणि अंतरंगीचा स्वार्थ हा अखंड ध्यान आणि नामानेच जळू शकतो. जोपर्यंत आपले नाम हे ह्रदयामध्ये मुरत नाही, ह्रदय नवनितासारखे मऊ होत नाही जोपर्यंत देहाधिष्ठीत भूमिकेवर राहून स्वार्थी प्रेम करण्याची ही ढोंगी कला आम्ही सोडत नाही आणि या सगळ्याचे एकच सूत्र आहे ते म्हणजे भगवंताच्या नामाचे आणि ध्यानाचे. अनेक लोक खूप जप करतात, बरीच साधना करतात परंतु व्यावहारिक पातळीवर त्यांच्यातील आसक्ती कमी झालेली दिसत नाही. कुठल्या ना कुठल्या आसक्तीच्या गुंत्यामध्ये साधन करूनही अनेक लोक अडकलेली असतात. समर्थांचे स्पष्ट म्हणणे आहे की अखंडनाम ध्यान ही अवस्था करण्याची गरज नाही ही अवस्था कृतीने दाखवायची आहे. एखादा मनुष्य हातात माळ घेवून फिरतोय, मुखाने अखंड नाम घेतोय ते नाम काही वाया जाणार नाही परंतु अखंड नामाचे, ध्यानाचे मोजमाप करण्याचे साधन म्हणजे त्याने दररोज केलेला जप नाही, त्याने कितीवेळ ध्यान केले हे मोजमाप नाही. त्याची कृती, त्याचे निरतिशय प्रेम, त्याची वृत्ती, त्याचे मोजमाप हे अखंड ध्यान नामाचे निर्देशक आहे. नामाशिवाय वृत्तिपरिवर्तन नाही, नामाशिवाय कृतिपरिवर्तन नाही परंतु हे नाम माझ्या अंतरंगात मुरल्याशिवाय माझा स्वार्थ जळाल्याशिवाय ही अवस्था देखील मला प्राप्त होत नाही. आपण नामाला बसलो आणि तरीदेखील आपले चित्त स्थिरावत नाही तर समजावे की ते नाम आपली गतजन्मीची पापं जाळतंय, आणि ज्यावेळी नामात प्रेम वाढू लागेल तेव्हा ते खऱ्या अर्थाने आपल्याला भगवंताकडे नेतंय, म्हणूनच हाती प्रपंचाचे काम, मुखी भगवंताचे नाम, ऐसा राम जोडा मनी इतका साधा सोपा संताचा जीवन जगण्याचा आर्जव आहे. मनुष्याच्या जीवनामध्ये निस्पृहता ज्याच्याध्ये कुठल्याही प्रकारची अपेक्षा नाही, जो कुठल्याही आशेने बांधाला गेलेला नाही अशी निस्पृहता हा नामाचा खरा प्राण आहे. असे निस्पृह आचरण आपल्या नामाच्या, ध्यानाच्या कृतीमध्ये उतरू लागले की समजावे ही नामाची आणि ध्यानाची अवस्था आता जीवनामध्ये येऊ लागलेली आहे. त्यामुळे समर्थ म्हणतात...... *ऐका निस्पृहाची सिकवण ! युक्ति बुद्धि शाहाणपण !* *जेणें राहे समाधान ! निरंतर !!१४.१.१.!!* अशी ही निस्पृहतेची लक्षणे आचरणात आणल्याने आपल्या जीवनात निरंतर समाधान राहते. जसा एखादा सोपा मंत्र असावा, जसा राम कृष्ण हरी असावा, केवळ राम शब्द असावा अशा सोप्या मंत्राने देखील लोक उद्धरून जातात. समर्थ म्हणतात की अशी ही निस्पृहता मी तुम्हांला साध्या सोप्या शब्दांत माझ्या प्रचितीने सांगतो आणि तुमचा भवरोग दूर करतो. ज्याने तुमचे अवगुण निघून जातील आणि उत्तमगुण तुमचे घर शोधत येतील. असे हे माझे शब्द, औषध थोडेसे जहाल आहे, तिव्र आहे पण जो मनापासून त्याला ग्रहाण करेल त्याच्या जन्माचे कल्याण ठरलेले आहे. अशी निस्पृहता तुम्ही तुमच्या जीवनामध्ये अंगीकारा तिला तुम्ही कधीही सोडू नका. अशी निस्पृहता म्हणजे काय व ती जीवनाच्या व्यवहारात कशी ठेवायची, आपल्या जीवनामध्ये अखंड नाम, ध्यानाची अवस्था कशी आणायची याचे वर्णन समर्थांनी या प्रदीर्घ समासामध्ये केले आहे. जानकी जीवन स्मरण जय जय राम लक्ष्मीकांत खडके 🙏

*श्रीराम समर्थ*

*समर्थ रामदासस्वामी रचित दासबोधावरील श्री रविंद्र पाठक यांची निरूपणें. दशक १४- अखंड ध्याननाम,समास १ – निस्पृह लक्षणनाम, निरूपण क्रमांक ५२१ – भाग १ मधील सार.*

श्रीमद् दासबोध या ग्रंथातील चौदावा दशक ज्याचे नाव अखंड ध्याननाम असे आहे. म्हणजे ध्यानाची आणि नामाची अवस्था कुठल्याही क्षणी खंड न पडता कशा अर्थाने अखंडपणे जीवनामध्ये व्यापून टाकावी याचे विस्तृत विवरण करणारा हा दशक आहे.आणि या दशकातील पहिल्या समासामध्ये समर्थ निस्पृहतेची लक्षणे आपल्याला सांगत आहेत.

आपण कशा पद्धतीने संसारात राहून आपली कर्तव्ये पूर्ण करत असताना ही ध्यानाची आणि नामाची अवस्था अंतःकरणात जाऊ शकेल. संतांनी दिलेल्या व्याख्या कित्येकदा आपल्याला अव्यवहार्य वाटतात. संत जेव्हा अखंड ध्यान, अखंड नाम ही अवस्था आपल्याला सांगत असतात त्यावेळी तुमच्या प्रपंचाची त्यांना संपूर्णपणे जाणीव असते, तुमच्यावरच्या जबाबदाऱ्या देखील त्यांना माहिती असतात. या सर्वांमध्ये तुम्ही अखंड ध्यान, नाम कसे टिकवावे हाच त्या सर्वांच्या मागच्या तत्वज्ञानाचा खरा गाभा असतो.

परंतु अखंड ध्यान, नाम ही अवस्था म्हणजे चोवीस तास नामाच्या बैठकीमध्ये बसून राहाणे हा आपला अज्ञानवश स्विकारलेला आपण बोध आहे. आपण कुठलेही कर्म करू नये असे संताना अभिप्रेत वाटून आपण स्वतःवरच या व्याख्यांपासून दुरावलेली मंडळी आहोत, संत आपल्याला अखंड ध्यान, नाम ही अवस्था जेव्हा सांगतात तेव्हा ती देहाची नसून आपल्या अंतरंगाची अवस्था आहे. आपल्या अंतरंगाची अवस्था भगवंताशी connected ठेवून आपल्या प्रपंचाची कर्म, जीवनात आलेले भोग जीवाने कशा पद्धतीने स्विकारावेत आणि त्यामध्ये आपली अवस्था कशी टिकवावी याचे समर्थ आपल्याला या दशकामध्ये प्रत्येक समासाच्या आधारे अत्यंत गुह्य मार्गदर्शन करणार आहेत.

प्रवासाला निघाल्या बरोबर आपल्याला गंतव्य स्थान हे कधीच मिळू शकत नाही. परंतु घरातून आपण गंतव्या स्थानाला आपण जायला निघालो आणि रस्ता जर योग्य असेल तर त्या मार्गावर पडून राहिले असता एक ना एका टप्प्यावर आपल्याला गंतव्य स्थान प्राप्त होते हा जसा व्यवहाराचा नियम आहे तसे मुखातून एकदा राम म्हटले याचा अर्थ आपली पाऊलं योग्य मार्गाने गंतव्य स्थानाच्या दिशेने निघाली आहेत. आता ज्याने आपल्या मुखातून राम वदवून घेतलाय तोच आपली पाऊलवाट कदाचित या जन्मी नाही तर कुठल्या ना कुठल्यातरी टप्प्यावर त्या गंतव्य स्थानापर्यंत नेणार.

परंतु आपल्याला हा मनुष्यजन्म मिळाला, एवढे निकोप शरीर मिळाले, जीवनात सद्गुरूंची प्राप्ती झाली तेव्हा जीवनात या अखंड ध्यान, नामाच्या अवस्थेने आपण जर याच जीवानात ती अवस्था साध्य करून घेतली तर? यामध्ये संताच्या ह्रदयाला तर आनंद आहेच पण जीवाला देखील त्याचा सुखधाम प्राप्त झाल्यामुळे जन्ममृत्यूच्या कचाट्यातून त्याची सुटका होणार आहे. त्यामुळे अखंड ध्यान, नाम ही अवस्था आम्हांला स्वतःसाठी त्या सुखधामाच्या प्राप्तीसाठी आवश्यक आहे.

निरतिशय प्रेम ही उत्तमपुरुषाच्या अंतःकरणाची खरी अवस्था असते. आणि त्यासाठी जीवनातला स्वार्थ जाळावा लागतो. जोपर्यंत मला एखाद्याकडून अमुक एक गोष्ट हवी आहे अशी जोपर्यंत अपेक्षा आहे तोपर्यंत आम्ही कोणावर निःस्वार्थी प्रेम करू शकत नाही. त्यामुळे श्रीमहाराज म्हणाले की मला व्यावहारिकदृष्या केवळ एका आईचे प्रेम कळते. कारण इतर सर्व व्यावहारिक प्रेम हे स्वार्थावर आधारित आहे. आईचे प्रेम या लौकिक जगात निःस्वार्थतेच्या अत्यंत निकट आहे. परंतु सद्गुरूंचे प्रेम हे त्याच्याही पलिकडचे आहे.

अशी निःस्वार्थता, असा उत्तमपुरुष घडण्यासाठी अंतःकरणातला स्वार्थ हा संपूर्णपणे जळायला हवा आणि अंतरंगीचा स्वार्थ हा अखंड ध्यान आणि नामानेच जळू शकतो. जोपर्यंत आपले नाम हे ह्रदयामध्ये मुरत नाही, ह्रदय नवनितासारखे मऊ होत नाही जोपर्यंत देहाधिष्ठीत भूमिकेवर राहून स्वार्थी प्रेम करण्याची ही ढोंगी कला आम्ही सोडत नाही आणि या सगळ्याचे एकच सूत्र आहे ते म्हणजे भगवंताच्या नामाचे आणि ध्यानाचे.

अनेक लोक खूप जप करतात, बरीच साधना करतात परंतु व्यावहारिक पातळीवर त्यांच्यातील आसक्ती कमी झालेली दिसत नाही. कुठल्या ना कुठल्या आसक्तीच्या गुंत्यामध्ये साधन करूनही अनेक लोक अडकलेली असतात. समर्थांचे स्पष्ट म्हणणे आहे की अखंडनाम ध्यान ही अवस्था करण्याची गरज नाही ही अवस्था कृतीने दाखवायची आहे.

एखादा मनुष्य हातात माळ घेवून फिरतोय, मुखाने अखंड नाम घेतोय ते नाम काही वाया जाणार नाही परंतु अखंड नामाचे, ध्यानाचे मोजमाप करण्याचे साधन म्हणजे त्याने दररोज केलेला जप नाही, त्याने कितीवेळ ध्यान केले हे मोजमाप नाही. त्याची कृती, त्याचे निरतिशय प्रेम, त्याची वृत्ती, त्याचे मोजमाप हे अखंड ध्यान नामाचे निर्देशक आहे. नामाशिवाय वृत्तिपरिवर्तन नाही, नामाशिवाय कृतिपरिवर्तन नाही परंतु हे नाम माझ्या अंतरंगात मुरल्याशिवाय माझा स्वार्थ जळाल्याशिवाय ही अवस्था देखील मला प्राप्त होत नाही. आपण नामाला बसलो आणि तरीदेखील आपले चित्त स्थिरावत नाही तर समजावे की ते नाम आपली गतजन्मीची पापं जाळतंय, आणि ज्यावेळी नामात प्रेम वाढू लागेल तेव्हा ते खऱ्या अर्थाने आपल्याला भगवंताकडे नेतंय, म्हणूनच हाती प्रपंचाचे काम, मुखी भगवंताचे नाम, ऐसा राम जोडा मनी इतका साधा सोपा संताचा जीवन जगण्याचा आर्जव आहे.

मनुष्याच्या जीवनामध्ये निस्पृहता ज्याच्याध्ये कुठल्याही प्रकारची अपेक्षा नाही, जो कुठल्याही आशेने बांधाला गेलेला नाही अशी निस्पृहता हा नामाचा खरा प्राण आहे. असे निस्पृह आचरण आपल्या नामाच्या, ध्यानाच्या कृतीमध्ये उतरू लागले की समजावे ही नामाची आणि ध्यानाची अवस्था आता जीवनामध्ये येऊ लागलेली आहे. त्यामुळे समर्थ म्हणतात......

*ऐका निस्पृहाची सिकवण ! युक्ति बुद्धि शाहाणपण !*
*जेणें राहे समाधान ! निरंतर !!१४.१.१.!!*

अशी ही निस्पृहतेची लक्षणे आचरणात आणल्याने आपल्या जीवनात निरंतर समाधान राहते. जसा एखादा सोपा मंत्र असावा, जसा राम कृष्ण हरी असावा, केवळ राम शब्द असावा अशा सोप्या मंत्राने देखील लोक उद्धरून जातात.

समर्थ म्हणतात की अशी ही निस्पृहता मी तुम्हांला साध्या सोप्या शब्दांत माझ्या प्रचितीने सांगतो आणि तुमचा भवरोग दूर करतो. ज्याने तुमचे अवगुण निघून जातील आणि उत्तमगुण तुमचे घर शोधत येतील. असे हे माझे शब्द, औषध थोडेसे जहाल आहे, तिव्र आहे पण जो मनापासून त्याला ग्रहाण करेल त्याच्या जन्माचे कल्याण ठरलेले आहे. अशी निस्पृहता तुम्ही तुमच्या जीवनामध्ये अंगीकारा तिला तुम्ही कधीही सोडू नका. अशी निस्पृहता म्हणजे काय व ती जीवनाच्या व्यवहारात कशी ठेवायची, आपल्या जीवनामध्ये अखंड नाम, ध्यानाची अवस्था कशी आणायची याचे वर्णन समर्थांनी या प्रदीर्घ समासामध्ये केले आहे.

जानकी जीवन स्मरण जय जय राम
           लक्ष्मीकांत खडके 
                   🙏

+17 प्रतिक्रिया 0 कॉमेंट्स • 20 शेयर

_*योग्य पोषण....*_ _दक्षिणेत अनंतरमण नावाचा उत्तम,प्रजेची काळजी घेणारा,साधूसंतांचा मान ठेवणारा राजा होता.राजपूत्र सुशांत मात्र लहानपणापासूनच बंड मस्तीखोर होता.जसा-जसा मोठा होत होता तसा जास्त अहंकारी,प्रजेला त्रास देणारा आणि सज्जनांचा अपमान करणारा झाला त्यामुळे राजा नेहमीच चिंतित असे.एक दिवस राजपुत्र सुशांत म्हणाला;”आपल्याकडे इतके सैनिक आहेत पण त्यांची आपल्याला गरज नाही.उगाच त्यांच्यावर पैसा खर्च होतोय जेव्हा युद्धस्थिति निर्माण होईल तेव्हा त्यांना बोलावता येईल आता विनाकारण त्यांना पोसण्याची जरूरी नाही.”राजा काहीच बोलला नाही.एका रात्री ते दोघं जंगलात गेले.सोबत भरपूर खाद्यपदार्थ घेतले होते ते एका झाडाखाली ठेवले.राजा म्हणाला;”इतके पदार्थ पाहून आता भरपूर कावळे येतील त्यांनी अन्नग्रहण केलं की आपण जाऊ.”राजपूत्र गोंधळला आणि आश्चर्याने म्हणाला;”आपण कितीही अन्न ठेवलं तरी रात्री ऐनवेळेवर कावळे कसे येतील?”राजा मंद स्मित करत उत्तरला;”मग अचानक युद्धस्थिती निर्माण झाली तर ऐनवेळी कितीही द्रव्य दिलं तर मरणाच्या भितीने सैनिक कसे येतीलआणि आले तरी त्यांच्यात युद्धकौशल्य कसे येईल?त्यामुळे सैनिकांना युद्ध नसले तरी पोसणे हितावहच असते.सैन्य तयार असल्यामुळे आपल्यावर आक्रमण करण्याची हिम्मतही कुणी करणार नाही." *आपल्याही बऱ्याच गोष्टी आपण जेव्हा गरज पडेल तेव्हा पाहू या यादीत ठेवतो आणि गरज पडली की भांबावून जातो.शाळाकाॅलेजमध्ये असताना अभ्यासाच्या बाबतीत हेच करतो आणि मग परिक्षा आली की भांबावतो.अभ्यासाव्यतिरीक्त काही छंद जोपासणे किंवा एखादी कला शिकणे यातही आळशीपणा दाखवतो आणि मग पस्तावतो.मोठे झाल्यावरही कामाच्या नियोजनात चुकतो आणि एखादा अवघड प्रसंग हाताळण्याचे कौशल्य नसल्यामुळे धीर सोडतो.पैशाचही नियोजन व्यवस्थित नसल्यामुळे मोठा खर्च आला की इकडे-तिकडे व्यवस्था लागते का पहातो.आणि सर्वात महत्वाचे नियमीत जीवनशैली योग,व्यायाम,प्राणायाम हे आजारी पडल्यावर किंवा शरीराच्या तक्रारी वाढल्यावर सुरू करतो.तोपर्यंत पाहू नंतर या यादीतच ठेवतो.ऐनवेळेला जसे सैन्य कुशलतेने लढू शकत नाही तसेच आपणही कौशल्य दाखवू शकत नाही कारण आपण आपलं शरीर आणि मन त्यादृष्टीने पोसलेलच नसतं.कठीण प्रसंग,परिस्थितीचा,मनाचा,शरीराचा,स्वास्थ्याचा हाताळण्यासाठी नियमीत पोषण जरूरी....*_ _*मिञानो;काळजी घ्या.....*_

+6 प्रतिक्रिया 2 कॉमेंट्स • 11 शेयर

_*मनाचा ताबा....*_ _चारूदत्त नावाचा राजा होता तो चांगला चित्रकार होता,विशेष करून त्याला निसर्गचित्रे काढायला आवडायची.एकदा एका उंच टेकडीवर चित्र काढायला गेला आणि समोरचं सुंदर दृश्य चित्रीत केलं.आपलं चित्र दूरून कसं दिसतं हे पहाण्यासाठी तो एकेक पाऊल मागे-मागे सरकू लागला.ती उंच टेकडी एका ठिकाणी दुभंगलेली होती.आता एक पाउल जरी मागे पडलं असतं तरी तो खोल दरीत पडला असता पण त्याला ते माहित नव्हतं.जवळच एक मेंढपाळ होता त्याने ते पाहिलं राजाला सावध करण्यासाठी आवाज दिला पण राजाला काही ऐकू आलं नाही.शेवटी मेंढपाळाने त्याच्या हातातली काठी जोरात फेकून चित्रावर मारली आणि चित्र फाटलं.राजा भानावर आला मेढपाळाला जवळ बोलवून त्याला देहान्ताची शिक्षा दिली.मेंढपाळाने भीत-भीत त्याची माफी मागितली आणि म्हणाला;"आपल्या राजाला वाचवण्यासाठीच मी हे केलं आणि ते माझं पहिलं कर्तव्य आहे त्यासाठी मला जीव गमवावा लागला तरी चालेल.महाराज असतील तरच राज्य सुरक्षित राहिल आणि चित्रं तर कितीही बनतील.”आणि त्याने पूर्ण घटना सांगितली.क्रोधित राजा भानावर आला त्याने माफी मागुन मेंढपाळाला भरपूर बक्षिस दिलं.*कधीकधी आपणही एखाद्या गोष्टीत खुप रमतो.आजूबाजूचं,परिस्थितीचं आणि महत्वाचं म्हणजे कर्तव्याचंही भान रहात नाही.मोबाइल टिव्ही सारख्या गोष्टीत इतकं गुंतत जातो की आपली रोजची आवश्यक कामं मागे पडतात किंवा पूर्ण केली तरी मनासारखी न करता ती संपवण्याकडेच आपला कल असतो.यात सर्वात जास्त नुकसान आपण आपल्या स्वत:चं करतो,आपल्या तब्येतीचं करतो.योग व्यायाम तर दूरच पण जेवण्याच्या झोपण्याच्या वेळाही आपण पाळत नाही आणि स्वत:चं नुकसान करून घेतो.छंद तर हवेच,विरंगुळाही हवा त्यात तन्मयताही पाहिजेच आणि मनापासून आनंदही घ्यावा पण कुठे थांबायचं याचं भानही पाहिजेच.एखादा मेंढपाळरूपी क्षण आपल्याला आवाज देतो सावध होण्यासाठी तो जीवनात वेळेवर आला तर चांगलंच जीवनही वाचतं आणि चित्रही सुरक्षित रहातं.पण उशीर झाला तर आपल्या स्वास्थ्याशिवाय आपले छंद काय कामाचे?मेंढपाळाचा आवाज वेळेवर ऐकला,सगळ्यात समतोल असला तरच सगळं सुरळीत राहिल....*_ _*मिञानो;काळजी घ्या.....*_

+12 प्रतिक्रिया 4 कॉमेंट्स • 39 शेयर

_*सुख म्हणजे काय असतं....?*_ _*सुख* एक अल्हाददायक मानसिक अवस्था जी प्रत्येकालाच हवी असते.पण ही मानसिक अवस्था कशी तयार होते?यावेळी मनाची नेमकी काय अवस्था असते?याचा आपण कधी विचारच करत नाही.खूपदा वाढणाऱ्या अपेक्षा,दुसऱ्यांविषयी असणारी असूया,कुठे थांबायचे हे न समजणं,अति हव्यास,वैचारिक समज नसणं अशी अनेक कारणं मानवी सुखाच्या आड येत राहतात.त्यामुळे माणूस कधीच सुखाची अंतीम पातळी गाठू शकत नाही.मुळात वैचारिक पातळीवर खूपच भेद असतात.त्यामुळे प्रत्येक मानवाच्या सुखाच्या व्याख्या वेगवेगळ्या असतात.मला ज्यात सुख वाटतं त्यात समोरच्या व्यक्तीला सुख वाटेलंच असं नाही.म्हणूनच तर जगात सुखी कोणीच दिसत नाही.पण जीवन जगताना नेमकं आपणास काय हवं असतं?मग ते भौतिक असो!शारिरीक असो!वा मानसिक.माणसांना नेमकं काय हवं असतं हेच समजतं नाही.नेमकं सुख म्हणजे काय हे तरी आपणास समजतं का?कारण जगातलं प्रत्येक सुख हे क्षणभंगुर असतं.आणि दु:खं देखील क्षणभंगुरच असतं.आयुष्यात घडणाऱ्या काही घटना का घडतात हे आपणास समजतंच नाही.आणि जे समजत नाही ते सहज सोडून देऊन पुढ जायचं असतं.कारण काही नैसर्गिक घटना आपण टाळू शकत नाही.उदा:-जवळच्या व्यक्तीचा मृत्यू,अचानक झालेल आर्थिक नुकसान अशा गोष्टींंचं दु:खं विसरून पुढेच जावं लागतं.शेवटी सुख म्हणजे काय असतं तुम्हाला जे जे हवं ते ते मिळणं म्हणजे सुख असतंच पण त्याहुनही महत्त्वाचं म्हणजे आयुष्य जगताना आपल्या मुलभूत गरजा भागवून तणाव विरहित वातावरण निर्माण करुन ज्याला जगता येतं तिथं सुख नक्कीच असतं.पण मानवागणिक सुखाच्या व्याख्या बदलत जातात.काहींना खरं सुख म्हणजे काय हेच समजत नाही.काहींना खूप पैसा म्हणजे सुख वाटतं,काहींना माणुसकी म्हणजे सुख वाटतं,काहींना मानसिक आरोग्य,मानसिक शांतता हेच सुख वाटतं.सुखाकडे पाहण्याचे दृष्टीकोन वेगवेगळे असतात.पण आम्हांला वाटतं *आयुष्यातील छोट्या-छोट्या गोष्टीत आनंद शोधत आपलं शारिरीक आणि मानसिक आरोग्य उत्तम ठेवणं.आपला स्वभाव प्रेमळ ठेवून आपल्या सभोवताली शक्य तितका आनंद पसरवणं यालाच सुख म्हणावं.जीवनाचं अंतीम सत्य मृत्यू आहे.जो अचानक केव्हाही येऊ शकतो आणि जाताना आपणास रिकाम्या हातांनी घेऊन जातो.पण मन:शांती,समाधान हेच जीवनाचं खरं सुख असतं आणि ते मिळवणं आपल्याच हातात असतं....*_ _*मिञानो;काळजी घ्या.....*_

+8 प्रतिक्रिया 0 कॉमेंट्स • 25 शेयर
Renuka Saluja Jan 16, 2022

+10 प्रतिक्रिया 0 कॉमेंट्स • 2 शेयर

भारत का एकमात्र धार्मिक सोशल नेटवर्क

Rate mymandir on the Play Store
5000 से भी ज़्यादा 5 स्टार रेटिंग
डेली-दर्शन, भजन, धार्मिक फ़ोटो और वीडियो * अपने त्योहारों और मंदिरों की फ़ोटो शेयर करें * पसंद के पोस्ट ऑफ़्लाइन सेव करें
सिर्फ़ 4.5MB